تماس: 09365527114
×

هشدار

JUser: :_بارگذاری :نمی توان کاربر را با این شناسه بارگذاری کرد: 492

هرمزگان 27 گونه جانوری حفاظت شده دارد که دو گونه جانوری خرس سیاه و لاک پشت پوزه عقابی ازگونه های به شدت در معرض انقراض است. خلیج فارس، دارای اکوسیستم متنوع و از نظر تنوع زیست محیطی و وجود گونه های مختلف آبزیان بی نظیر است اما از دهه های پیش تاکنون رشد تجارت دریایی ، احداث مجتمع های متعدد و استخراج نفت ، گاز و پتروشیمی باعث شده است محیط زیست و اکوسیستم خلیج فارس به چالش کشیده شود و بسیاری از آبزیان آن در حال انقراض قرار گیرند.

. لاک پشت های پوزه عقابی یکی از این آبزیان است که در لیست قرمز سازمان جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (IUCN) قرار دارد. لاک پشت ها بیش از 200 میلیون سال است که ساکن کره زمین هستند و انقراض هم نسل های خود یعنی دایناسورها را هم دیده و همچنان پابرجا مانده اند اما طی دهه های اخیر در حال نابودی هستند . گرچه آماری از تعداد لاک پشت ها در جهان وجود ندارد اما گفته می شود جمعیت آنها در طول 100 سال گذشته تا80 درصد کاهش یافته است. طبق آمار سازمان جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (IUCN) ، پنج نوع از هشت نوع لاک پشت دریایی که در جهان وجود دارد در آب های خلیج فارس و دریای عمان زندگی می کنند. لاک پشت پوزه عقابی یکی از دو گونه لاک‌پشت دریایی است که در سواحل استان هرمزگان تخم‌گذاری می‌کند ، پوزه این لاک‌پشت برای بیرون کشیدن غذای اصلیش یعنی اسفنج دریایی از لابه‌لای مرجان‌ها به شکل منقار عقاب درآمده و از همین رو به لاک‌پشت پوزه عقابی یا منقار کوتاه معروف است. طول متوسط لاک آن بین 70 تا 80 سانتیمتر،پهنای آن 60 تا 70 سانتیمتر و وزن متوسط آن 40 کیلوگرم است. این لاک پشت تنها در فصل زادآوری به سواحل خلیج فارس مهاجرت می کند و پس از آن به ندرت در این سواحل دیده می شود. به گفته مدیرکل محیط زیست هرمزگان، زیست گاههای لانه گزینی لاک پشت های پوزه عقابی درایران، سواحل استان های جنوبی بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان است. وفادار می افزاید: آلودگی نفتی ، صید ، ریختن زباله در دریا، ساخت و ساز در سواحل، فاضلاب های شهری، شکارچیان طبیعی ، حیات لاک پشت های پوزه عقابی را به خطر انداخته است. او تردد شناورها ، انفجار برای اکتشاف منابع زیرزمینی دریا ، آلودگی های حرارتی ، تخریب آبسنگ های مرجانی ، فرسایش سواحل و مانورهای دریایی را از دیگر عوامل انقراض لاک پشت ها می داند. " محمد جواد محمدی زاده" رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور هم می گوید : سالانه 35 هزار کشتی وارد تنگه هرمز در خلیج فارس می‌شوند که80 درصد آنها فرسوده و عامل مهم آلودگی در خلیج فارس و ایجادکننده مشکلات زیست محیطی هستند . از سوی دیگر انسان ها نیز تهدیدی جدی برای حیات لاک پشت های پوزه عقابی به شمار می آیند ، گرچه خوردن گوشت لاک پشت در ایران مرسوم نیست اما باور به ارزش غذایی و دارویی تخم این آبزی در میان برخی افراد، نسل آنها را به شدت تهدید می کند. بین مردم محلی، فصل زادآوری لاک پشت ها فصلی شغل آفرین و درآمد زا بوده و استفاده و فروش تخم لاک پشت مانند دیگر محصولات دریایی رایج است.همچنین از لاک پشت ها برای ساخت وسایل تزئینی و نگهداری در آکواریم هم استفاده می شود. چندی پیش یکی از این لاک پشت های در حال انقراض پوزه عقابی در فرودگاه شیراز پیدا شد در اين ارتباط کارشناس محیط زیست می گوید: بیشترین آمار مرگ و میر در لاک پشت های پوزه عقابی مربوط به تخم ها و دوره نوزادی است. "صفایی "می افزاید: شکارچیان طبیعی ، استفاده از تخم لاک پشت برای مصارف دارویی، تخریب زیستگاهها، گیرافتادن و خفه شدن در تورهای ماهیگیری و برخورد با موتور شناورها از عوامل به خطر افتادن لاک پشت های پوزه عقابی است. ریاضی فر معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان نیز می گوید: تخریب سواحل و از بین بردن تخم لاک پشت های دریایی از عوامل تهدید کننده حیات این لاک پشت های در معرض انقراض در سواحل هرمزگان است. یک محقق و فعال محیط زیست هم می گوید: عوامل انسانی و شدت آلاینده ها ، افزایش نور در روستاهای نزدیک به ساحل اطراف جزایر، بلوم جلبکی کشند قرمز و انواع آلاینده های صنعتی و نفتی تنگه هرمز و خلیج فارس ، لاک پشت ها را با مشکلات فراوانی درگیر کرده است. " کهرم" می افزاید : نورانی شدن روستاهای نزدیک ساحل از عواملی است که بچه لاک پشت ها را فریب می دهد، چرا که لاک پشت ها به نور حساس هستند و در جستجوی افق به سوی آب روانه و طعمه شکارچیان طبیعی می شوند. او می گوید : باید مانند دیگر کشورها در جزایر و سواحل با کشیدن پرده های مخصوص از انتشار نور برای انحراف مسیر لاک پشتها استفاده شود. معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان درخصوص اقدامات لازم در جهت جلوگیری از انقراض این نسل از لاک پشت ها می گوید: در ساحل شیب دراز ، پیش از ورود لاک پشت ها سواحل را پاکسازی می کنیم چون لاک پشت ها به محض دیدن نور یا زباله دچار استرس شده و از تخم گذاری منصرف می شوند. رياضي فر مي افزايد: از سوی دیگربرای جلوگیری از نابودی لاک پشت دریایی پوزه عقابی این گونه جزء ضمیمه یک كوانسیون «سایتیس» قرار گرفته است. در این کنوانسیون اسامى جانوران براساس میزان احتمال انقراض در دو ضمیمه یک و دو قرار دارند که در فهرست شماره یک گونه هایى هستند که در معرض انقراض جدى بوده و باید براساس راهکارهاى علمى و جامع کنوانسیون براى حفاظت از آنها اقدام شود. با توجه به قوانین مطرح در زمینه حفاظت گونه های ثبت شده ، کشورهای عضو موظف به جلوگیری از شکار و تجارت جانوران هستند و در این راستا با یکدیگر همکاری می کنند. وي مي گويد: بدین منظور اداره کل گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم با کمک دفتر تسهیلات محیط زیست جهانی برای حفظ زیستگاه این جانور از فروردین سال 81 حدود 25 کیلومتر از ساحل جنوبی جزیره قشم به عرض 125 متر از خط مد دریا به طرف ساحل را منطقه حفاظت شده اعلام کرده است . ریاضی فر می افزاید: علاوه برحصار کشی ساحل ، 6 نفر از اهالی این روستا نیز در شب و 2 نفر در روز از محل تخم گذاری لاک پشتها محافظت می کنند این در حالیست که بیشتر مردم هم با مسوولان در جلوگیری از انقراض لاک پشت پوزه عقابی همراه شده اند . نظارت دایم،کنترل سواحل،جمع آوری تخم ها به محض تولد و انتقال و زیر خاک کردن مجدد آنها ،پلاک گذاری لاک پشت های به ساحل آمده از مهمترین اقداماتی است که از سوی اهالی روستای شیب دراز درجنوبی ترین نقطه جزیره قشم در حال اجراست. معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان می گوید: در طرح حفاظت از تخم لاک پشت ها در روستای شیب درازقشم ، تاکنون بیش از 70 هزار بچه لاک پشت با مشارکت مردم متولد و راهی دریا شده است . ریاضی فر می فزاید:امسال 200 قطعه لاک پشت در جزایر قشم،هندورابی وشیدور، بیومتری و پلاک گذاری شدند. هر لاک پشت مادر بطور معمول هر سه تاچهار سال یکبار تخم می گذارد و اوج تخمگذاری لاک پشت های دریایی اردیبهشت است. شمار تخم ها در هر مرحله از فصل تخم گذاری بطور متوسط 135 عدد است. وی می گوید: مدت تکامل تخمها در محل ها و زمانهای مختلف تخم گذاری بین 47 تا 75 روز است. به گفته داخته مدیر بخش محیط زیست سازمان منطقه آزاد قشم طرح حفاظت از لاک پشت های پوزه عقابی جزیره قشم جزء 10 طرح برگزیده جهان شده ایت و بطور میانگین سالانه 20میلیون تومان برای این طرح هزینه می شود. مدیر کل محیط زیست هرمزگان حلقه گذاری و بیومتری لاک پشتان دریایی در جزایر،تهیه کلید شناسایی و پلاک گذاری لاک پشتان دریایی خلیج فارس و دریایی عمان،بررسی و تهیه آمار لانه گزینی لاک پشتان دریایی ،برگزاری جلسات آموزش ساحل نشینان جزایر و شهرهای ساحلی استان،تیمار لاک پشتان دریایی صدمه دیده و رهاسازی در محیط دریا، نصب رد یاب های ماهواره ای برروی تعدادی از لاک پشتان عقابی ، پاک سازی ساحل روستای شیب دراز قبل از ورود لا ک پشتان دریایی را از اقدامات دیگر این اداره کل در راستای جلوگیری از انقراض لاک پشت های پوزه عقابی می داند. وفادار می افزاید: برنامه ردیابی لاک پشتان دریایی در ایران بخشی از طرح منطقه ای در منطقه خلیج فارس با مشارکت کشور های قطر، عمان، امارات، عربستان و ایران است که با مشارکت صندوق جهانی حیات وحش و آژانس محیط زیست امارات و یک بنیاد تحقیقاتی از مالزی صورت می گیرد . وي مي گويد:همچنین به منظور جلوگیری از انقراض این گونه دریایی ، اواسط آبان امسال بانک ژن خلیج فارس منطقه جنوب کشور در بندرعباس با اعتبار 45 میلیارد ریال راه اندازی شد که ایجاد این بانک ، از مصوبات دور دوم و سوم سفر هیات دولت به هرمزگان بود. مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان اضافه مي كند: نمونه بافت و نمونه خون گونه های جانوری و گیاهی حفاظت شده در بانک ژن نگهداری و در صورت کمیاب شدن گونه ای quotation mark دی ان ای quotation mark آن(DNA) استخراج و بصورت مصنوعی در گونه ماده آن تلقیح می شود . وجود لاک پشت های بزرگ دریایی و تخم گذاری آنها در سواحل ، ازجذابیت‌های اکوتوریستی جزیره قشم به شمار می رود به طوری که در بسیاری ازکشورها مانند عمان، امارات، استرالیا وجود این لاک پشت ها ، منبع درآمد خوبی برای صنعت توریسم است. در هرمزگان هم با وجود گرمی هوا در زمان تخم گذاری لاک پشت های پوزه عقابی (نیمه دوم اسفند ماه تا اواخر اردیبهشت) این لاک پشت ها میزبان بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی هستند .